ผชร. กับ ผอส. ต่างกันอย่างไร โรงงานควบคุมต้องมีผู้รับผิดชอบด้านพลังงานกี่คน

ในทางกฎหมาย ผชร. และ ผอส. มีหน้าที่เหมือนกัน ที่ต่างกันคือช่องทางได้คุณสมบัติ และโรงงานขนาดใหญ่ต้องมีผู้ที่ผ่านทาง ผอส. หรือสอบของ พพ. อย่างน้อย 1 คน บทความนี้สรุปตามตัวบทพร้อมเลขข้อ

โดย ทีมวิศวกร Con-En · เผยแพร่ 19 ต.ค. 2569

1. ผชร. และ ผอส. คือใคร

กฎหมายใช้คำว่า "ผู้รับผิดชอบด้านพลังงาน" คำย่อ ผชร. (ผู้รับผิดชอบด้านพลังงานสามัญ) และ ผอส. (ผู้รับผิดชอบด้านพลังงานอาวุโส) เป็นชื่อหลักสูตรฝึกอบรมที่ พพ. ให้ความเห็นชอบ กฎกระทรวงกำหนดคุณสมบัติไว้ 5 ทาง มีทางใดทางหนึ่งก็ได้ [1]

ข้อ 2คุณสมบัติ
(1)ประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง + ประสบการณ์ทำงานในโรงงานหรืออาคารอย่างน้อย 3 ปี มีผลงานด้านอนุรักษ์พลังงานที่เจ้าของรับรอง
(2)ปริญญาวิศวกรรมศาสตร์หรือวิทยาศาสตร์ มีผลงานด้านอนุรักษ์พลังงานที่เจ้าของรับรอง
(3)สำเร็จการฝึกอบรมด้านการอนุรักษ์พลังงานตามหลักสูตรที่อธิบดีเห็นชอบ (หลักสูตร ผชร.)
(4)สำเร็จการฝึกอบรมหลักสูตรผู้รับผิดชอบด้านพลังงานอาวุโสที่อธิบดีเห็นชอบ (หลักสูตร ผอส.)
(5)สอบได้ตามเกณฑ์จากการจัดสอบผู้รับผิดชอบด้านพลังงานของ พพ.

2. โรงงานต้องมีกี่คน

ข้อ 4 แบ่งตามขนาดการใช้พลังงาน [1]

ขนาดต้องมีอย่างน้อย
เครื่องวัดไฟฟ้าหรือหม้อแปลงรวม ต่ำกว่า 3,000 kW หรือ 3,530 kVA หรือใช้พลังงานปีที่ผ่านมา (ม.ค.–ธ.ค.) เทียบเท่าไฟฟ้าต่ำกว่า 60 ล้านเมกะจูล1 คน คุณสมบัติทางใดก็ได้ตามข้อ 2
ตั้งแต่ 3,000 kW หรือ 3,530 kVA ขึ้นไป หรือใช้พลังงานตั้งแต่ 60 ล้านเมกะจูลขึ้นไป2 คน โดยอย่างน้อย 1 คนต้องมีคุณสมบัติตามข้อ 2 (4) หรือ (5) คือผ่านหลักสูตร ผอส. หรือสอบของ พพ.

เกณฑ์ข้างบนใช้กับโรงงานที่เป็นโรงงานควบคุมแล้ว คือมีเครื่องวัดหรือหม้อแปลงรวมตั้งแต่ 1,000 kW หรือ 1,175 kVA ขึ้นไป หรือใช้พลังงานตั้งแต่ 20 ล้านเมกะจูลต่อปีขึ้นไป [3]

3. กำหนดเวลา

4. หน้าที่ (เหมือนกันทั้ง ผชร. และ ผอส.)

ข้อ 3 กำหนดหน้าที่ไว้ 4 ข้อ [1]

  1. บำรุงรักษาและตรวจสอบประสิทธิภาพของเครื่องจักรและอุปกรณ์ที่ใช้พลังงานเป็นระยะ
  2. ปรับปรุงวิธีการใช้พลังงานให้เป็นไปตามหลักการอนุรักษ์พลังงาน
  3. ช่วยเจ้าของในการจัดการพลังงานตามกฎกระทรวง
  4. ช่วยเจ้าของปฏิบัติตามคำสั่งของอธิบดีตามมาตรา 10

5. ถ้าไม่ทำตาม

มาตรา 55 แห่ง พ.ร.บ. การส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน (แก้ไขโดยฉบับที่ 2 พ.ศ. 2550) กำหนดว่า เจ้าของโรงงานควบคุม เจ้าของอาคารควบคุม หรือผู้รับผิดชอบด้านพลังงาน ที่ไม่ปฏิบัติตามกฎกระทรวงที่ออกตามมาตรา 9 หรือมาตรา 21 ต้องระวางโทษปรับไม่เกิน 200,000 บาท [2]

รายละเอียดหลักสูตร (จำนวนชั่วโมง ภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ) เป็นไปตามประกาศของ พพ. ที่ใช้อยู่ในแต่ละปี ตรวจรุ่นที่เปิดรับได้ที่หน้าอบรม

แหล่งอ้างอิง

  1. กฎกระทรวงกำหนดคุณสมบัติ หน้าที่ และจำนวนของผู้รับผิดชอบด้านพลังงาน พ.ศ. 2552 (ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 126 ตอนที่ 49 ก ลงวันที่ 31 กรกฎาคม 2552) ข้อ 2–5
  2. พระราชบัญญัติการส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2550 มาตรา 21 (ให้ใช้ความใหม่แทนมาตรา 55 แห่ง พ.ร.บ. การส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน พ.ศ. 2535)
  3. พระราชกฤษฎีกากำหนดโรงงานควบคุม พ.ศ. 2540 · สรุปเกณฑ์ตามตำราฝึกอบรมผู้รับผิดชอบด้านพลังงาน (โรงงาน) ของ พพ. ตอนที่ 1 บทที่ 2
เตรียมตัวก่อนอบรม ผชร. · ผอส.

ดูรุ่นที่เปิดรับ และลองแบบทดสอบความพร้อมฟรีที่ศูนย์เพิ่มศักยภาพ

ดูหลักสูตร

บทความอื่น