แผ่นสรุปวันที่ 1 · กฎหมายและการจัดการพลังงาน

ตัวเลขและจุดที่ต้องจำ ดึงจากหัวข้อย่อยในสื่อการสอนแต่ละหัวข้อ · อ่านรายละเอียดเต็มในหน้าหัวข้อ

1.1 ความรู้พื้นฐานด้านพลังงาน

43,578พันตันเทียบเท่าน้ำมันดิบ: น้ำมันดิบที่นำเข้าปี 2561 (สูงสุดในบรรดาพลังงานนำเข้า)

56.70%สัดส่วนน้ำมันดิบในการนำเข้าพลังงานเชิงพาณิชย์ทั้งหมด

76,584พันตันเทียบเท่าน้ำมันดิบ: การใช้พลังงานรวมปี 2561 (เพิ่มขึ้นต่อเนื่องเป็นปีที่ 20)

84.52%สัดส่วนพลังงานเชิงพาณิชย์ในการใช้พลังงาน

9.22% · 6.62%พลังงานหมุนเวียน · พลังงานหมุนเวียนดั้งเดิม (ฟืน ถ่าน แกลบ)

> 70%ภาคอุตสาหกรรม + ภาคขนส่ง ใช้พลังงานรวมกัน

นิวเคลียร์ = พลังงานสิ้นเปลือง
พลังงานสิ้นเปลือง เรียกอีกชื่อว่า พลังงานฟอสซิล (ตำรา)
รูปแบบทั่วไป 6 รูปแบบ: เคมี · กล · ความร้อน · รังสี · ไฟฟ้า · นิวเคลียร์
1 W = 1 J/s · 1 HP = 746 W
1 toe = 41.868 GJ (จิกะจูล) ตามที่สำนักงานพลังงานสากล (IEA) และสหประชาชาติ (UN) กำหนด
น้ำมันดิบ = พลังงานที่ไทยนำเข้ามากที่สุด
อุตสาหกรรม + ขนส่ง ใช้พลังงานรวมกว่าร้อยละ 70
ระบบทำความเย็นและปรับอากาศมีสัดส่วนการใช้พลังงานสูงสุดในเกือบทุกประเภทโรงงานและอาคาร
อุตสาหกรรมที่ใช้พลังงานรวมมากที่สุด = อาหารและเครื่องดื่ม
ค่าการใช้พลังงานต่อหน่วยผลผลิต (Specific Energy Consumption: SEC) ต่ำลง = ใช้พลังงานต่อผลผลิตน้อยลง = ประสิทธิภาพดีขึ้น
ระดับกลุ่มอุตสาหกรรมใช้ PEI (Physical Energy Index)

1.2 พระราชบัญญัติการส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน

1,000 kWหรือ 1,175 kVA = โรงงานควบคุม

20 ล้าน MJต่อปี = โรงงานควบคุม

3,000 kW3,530 kVA · 60 ล้าน MJ = ผชร. 2 คน

180 วันจัดให้มี ผชร.

90 วันหา ผชร. แทนคนที่พ้นหน้าที่

3 ปีไม่ปฏิบัติ → ค่าธรรมเนียมพิเศษ

30 วันปฏิบัติตามคำสั่งอธิบดี (ม. ๑๐)

6 เดือนใช้ต่ำกว่าเกณฑ์ → ขอผ่อนผัน

200,000 บาทไม่ทำตามกฎกระทรวง (ม. ๕๕)

ใช้บังคับกับ 3 กลุ่ม: โรงงานควบคุม · อาคารควบคุม · ผู้ผลิตหรือผู้จำหน่ายเครื่องจักร อุปกรณ์ และวัสดุเพื่อการอนุรักษ์พลังงาน
1,000 kW · 1,175 kVA · 20 ล้าน MJ (เมกะจูล)/ปี
ไฟฟ้า × 3.60 · ไอน้ำ hw = 113 MJ/ตัน · eff = 0.45
เกณฑ์อาคารควบคุม = 1,000 kW · 1,175 kVA · 20 ล้าน MJ/ปี (เหมือนโรงงานควบคุม)
อนุรักษ์พลังงานในอาคาร 7 วิธี ตามมาตรา ๑๗
มาตรา ๑๙ = อาคารที่จะก่อสร้างหรือดัดแปลง (เพิ่มโดยฉบับที่ ๒ พ.ศ. ๒๕๕๐)
มาตรา ๒๐ = ผู้มีอำนาจตามกฎหมายควบคุมอาคารเป็นผู้ควบคุมดูแล
คำสั่งอธิบดีตามมาตรา ๑๐ ปฏิบัติภายใน 30 วัน
ขอผ่อนผันได้เมื่อใช้ต่ำกว่าเกณฑ์ติดต่อกันไม่น้อยกว่า 6 เดือน
ปวส. ต้องมีประสบการณ์อย่างน้อย 3 ปี
ผอส. = คุณสมบัติข้อ ๒ (๔)
3,000 kW · 3,530 kVA · 60 ล้าน MJ = เส้นแบ่ง 1 คน กับ 2 คน
แต่งตั้ง 180 วัน · แทนคนเดิม 90 วัน
กองทุนอยู่ในกระทรวงพลังงาน · แหล่งเงิน 6 แหล่ง
วัตถุประสงค์การใช้เงินกองทุน 4 ข้อ ตามมาตรา ๒๕ · ข้อ (๓) มี 5 เรื่อง (ก)–(จ)
ไม่ปฏิบัติตามกฎกระทรวงมาตรา ๙ (๑) เกิน 3 ปี → ค่าธรรมเนียมพิเศษการใช้ไฟฟ้า
อุทธรณ์ต่อรัฐมนตรีภายใน 30 วัน · ไม่ทุเลาการบังคับ · คำวินิจฉัยเป็นที่สุด
ไม่ทำตามกฎกระทรวง (จัดการพลังงาน · ผชร.) ปรับไม่เกิน 200,000 บาท — ผชร. ก็โดนได้

1.3 การจัดการพลังงาน 8 ขั้นตอน

8ขั้นตอน

6องค์ประกอบในตารางประเมิน

3ระดับการประเมินศักยภาพ

3–5 ตำแหน่งสมาชิกคณะทำงาน (ตำรา)

3 เดือนตรวจสอบและวิเคราะห์อย่างน้อย

≥ 2 คนคณะผู้ตรวจประเมิน

ปีละ 1ตรวจติดตาม · ทบทวน

มี.ค.ส่งรายงานทุกปี

1·3·5·7·8ขั้นที่ต้องเผยแพร่

ขั้นแรก = จัดตั้งคณะทำงาน
ต่อจากประเมินศักยภาพ = กำหนดเป้าหมายและแผน
ขั้นสุดท้าย = ทบทวน วิเคราะห์ และแก้ไขข้อบกพร่อง
"จัดให้มีคณะทำงาน" เป็นหน้าที่ของเจ้าของ ไม่ใช่หน้าที่ของคณะทำงาน
ต้องจัดทำเป็นเอกสาร เผยแพร่ให้บุคลากรทราบ
ทำเมื่อนำมาใช้เป็นครั้งแรก · ก่อนกำหนดนโยบาย
6 องค์ประกอบ: นโยบาย · การจัดองค์กร · การกระตุ้นและสร้างแรงจูงใจ · ระบบข้อมูลข่าวสาร · การประชาสัมพันธ์ · การลงทุน
จัดทำเป็นเอกสาร และลงลายมือชื่อเจ้าของโรงงานควบคุม
3 ระดับ: องค์กร · ผลิตภัณฑ์หรือบริการ · อุปกรณ์
ปัจจัยหลัก: ขนาดการใช้พลังงาน · ชั่วโมงการใช้งาน · ศักยภาพในการปรับปรุง
เป้าหมายและแผน แยกเป็นมาตรการด้านไฟฟ้าและด้านความร้อน (ประกาศ ข้อ ๗ ข้อ ๘)
แผนการฝึกอบรมและกิจกรรม ต้องเผยแพร่ให้บุคลากรทราบอย่างทั่วถึง (ประกาศ ข้อ ๑๐)
อย่างน้อยสามเดือนต่อครั้ง · เป็นรายมาตรการ
คณะผู้ตรวจประเมินอย่างน้อยสองคน
อย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง
อย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง (ประกาศ ข้อ ๑๘)
ประชุมต้องมีตัวแทนจากหน่วยงานภายใน
ผู้ตรวจสอบและรับรอง = ผู้ตรวจจากภายนอกที่ขึ้นทะเบียนกับ กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน (พพ.) (ไม่ใช่ ผู้รับผิดชอบด้านพลังงาน (ผชร.) ของโรงงาน)
ส่งรายงานภายในเดือนมีนาคมของทุกปี
ขั้นที่ต้องเผยแพร่: 1 · 3 · 5 · 7 · 8

1.4 การจัดทำรายงานการจัดการพลังงาน

ทุกปีจัดให้มีรายงาน (ข้อ ๒๑)

มี.ค.ส่งรายงานให้อธิบดี

8ขั้นตอนในรายงาน

3,000 kWเส้นแบ่งกลุ่มที่ 1 / 2

2ประเภท ผชร. ในแบบรายงาน

1 แผ่นต่อ 1 มาตรการ (ขั้นตอนที่ 6)

เนื้อหารายงาน = รายละเอียดการดำเนินงานตามวิธีการจัดการพลังงานทั้ง 8 ขั้นตอน
ส่งภายในมีนาคม ปีละ 1 ครั้ง
ผชร. ประเภทที่ 2 = ผ่านหลักสูตรอาวุโส หรือสอบได้
แบ่งกลุ่ม: 3,000 kW · 3,530 kVA · 60 ล้านเมกะจูล
หลายผลิตภัณฑ์หลัก → เพิ่มตาราง ข-2 ตามจำนวนผลิตภัณฑ์
แยกมาตรการด้านไฟฟ้า กับด้านความร้อน
ต้องมีระดับก่อนปรับปรุง + เป้าหมายหลังปรับปรุง + วิธีตรวจสอบผล

สรุปจากตำราและเอกสารฝึกอบรมของ พพ. · ศูนย์เตรียมความพร้อม Con Engineering · con-en.com/training/prep/