อ่านจบแล้วคุณจะ
- บอกความหมายและอธิบายประเภทของพลังงาน
- อธิบายหน่วยวัดพลังงาน
- อธิบายต้นทุนด้านพลังงานของโรงงาน
สรุป 1 นาที 5 เรื่องที่ต้องจำ · ปัดหรือกดลูกศรดู · กดการ์ดเพื่อไปอ่าน
นิวเคลียร์ = พลังงานสิ้นเปลือง
ที่มา: ตำรา ตอน 1 หน้า 1-252/5 · หัวข้อย่อย 41 toe = 41.868 GJ ตามที่สำนักงานพลังงานสากล (IEA) และสหประชาชาติ (UN) กำหนด
ที่มา: ตำรา ตอน 1 หน้า 1-28–1-293/5 · หัวข้อย่อย 7น้ำมันดิบ = พลังงานที่ไทยนำเข้ามากที่สุด
ที่มา: ตำรา ตอน 1 หน้า 1-10–1-204/5 · หัวข้อย่อย 9SEC ต่ำลง = ใช้พลังงานต่อผลผลิตน้อยลง = ประสิทธิภาพดีขึ้น
ที่มา: ตำรา ตอน 1 หน้า 1-32–1-335/5 · หัวข้อย่อย 12บำรุงรักษาหม้อไอน้ำอย่างน้อยสัปดาห์ละครั้ง
ที่มา: ตำรา ตอน 1 หน้า 1-44–1-45พลังงานคืออะไร · หมุนเวียน หรือ สิ้นเปลือง
นิยาม พ.ร.บ. การส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน พ.ศ. ๒๕๓๕ มาตรา ๓
"พลังงาน" หมายความว่า ความสามารถในการทำงานซึ่งมีอยู่ในตัวของสิ่งที่อาจให้งานได้ ได้แก่ พลังงานหมุนเวียน และพลังงานสิ้นเปลือง และให้หมายความรวมถึงสิ่งที่อาจให้งานได้ เช่น เชื้อเพลิง ความร้อนและไฟฟ้า เป็นต้น
"พลังงานหมุนเวียน" หมายความรวมถึง พลังงานที่ได้จากไม้ ฟืน แกลบ กากอ้อย ชีวมวล น้ำ แสงอาทิตย์ ความร้อนใต้พิภพ ลม และคลื่น เป็นต้น
"พลังงานสิ้นเปลือง" หมายความรวมถึง พลังงานที่ได้จากถ่านหิน หินน้ำมัน ทรายน้ำมัน น้ำมันดิบ น้ำมันเชื้อเพลิง ก๊าซธรรมชาติ และนิวเคลียร์ เป็นต้น
"อนุรักษ์พลังงาน" หมายความว่า ผลิตและใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพและประหยัด
ลองแยกดู — แตะว่าเป็นพลังงานประเภทไหน
ที่มา: ตำรา ผู้รับผิดชอบด้านพลังงาน (ผชร.) ตอน 1 หน้า 1-25 หัวข้อ 1.3.1 · ตัวบท พระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) ๒๕๓๕ มาตรา ๓
รูปแบบของพลังงาน
ที่มา: ตำรา ผชร. ตอน 1 หน้า 1-26–1-27 หัวข้อ 1.3.2
งาน · กำลัง · พลังงาน
ลองตอบก่อนอ่าน
ป้ายมอเตอร์เขียนว่า 10 HP ลองเดาว่ากำลังประมาณกี่กิโลวัตต์
1 W = 1 J/s · 1 HP = 746 W
10 × 746 W = 7,460 W ≈ 7.46 kW
เฉลยจากหัวข้อย่อยนี้ · อ่านรายละเอียดต่อด้านล่าง
ลองคิด — มอเตอร์กี่แรงม้า เดินกี่ชั่วโมง ใช้พลังงานเท่าไร
ที่มา: ตำรา ผชร. ตอน 1 หน้า 1-29–1-30
หน่วยวัดพลังงาน · แปลงหน่วยได้ทันที
เปรียบเทียบเชื้อเพลิงหลายชนิดต้องแปลงเป็นหน่วยวัดร่วม · ที่ใช้บ่อยคือตันเทียบเท่าน้ำมันดิบ (toe) = พลังงานจากการเผาไหม้น้ำมันดิบ 1 ตัน หรือประมาณ 42 GJ (จิกะจูล)
ที่มา: ตำรา ผชร. ตอน 1 หน้า 1-28–1-29
ค่าความร้อนของเชื้อเพลิง · แปลงปริมาณเชื้อเพลิงเป็นพลังงาน

ลองแปลง — เลือกเชื้อเพลิง ใส่ปริมาณ ได้ MJ (เมกะจูล) · kcal · toe ตามตารางค่าแปลงในตำรา
ที่มา: ตำรา ผชร. ตอน 1 หน้า 1-28 (ชนิดค่าความร้อน) · หน้า 1-30–1-31 หัวข้อ 1.3.3 ตารางค่าแปลงหน่วย
สถานการณ์พลังงานโลก
เศรษฐกิจ การใช้พลังงานฟอสซิล และปัญหาสิ่งแวดล้อม ส่งผลกระทบซึ่งกันและกัน · คาร์บอนไดออกไซด์จากการเผาเชื้อเพลิงฟอสซิลเป็นต้นเหตุหลักของปรากฏการณ์เรือนกระจก
ที่มา: ตำรา ผชร. ตอน 1 หน้า 1-2–1-9 หัวข้อ 1.2.1 (อ้าง เอ็กซอนโมบิล และ BP Statistical Review of World Energy 2022)
สถานการณ์พลังงานของประเทศไทย (ม.ค.–ก.ค. 2566)
ไทยต้องพึ่งพาการนำเข้าพลังงาน โดยเฉพาะน้ำมันดิบ · สถานการณ์พลังงานจึงขึ้นกับเศรษฐกิจในประเทศ เศรษฐกิจโลก และสถานการณ์โลก — การอนุรักษ์พลังงานในโรงงานช่วยลดการนำเข้าโดยตรง
ตัวเลขช่วง ม.ค.–ก.ค. 2566 และปี 2565 ตามที่ตำราอ้าง (รายงานสถิติพลังงานของประเทศไทย ปี 2566 สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน)
ที่มา: ตำรา ผชร. ตอน 1 หน้า 1-10–1-20 หัวข้อ 1.2.2
ต้นทุนด้านพลังงานของโรงงาน
ต้นทุนด้านพลังงาน
เป็นต้นทุนอย่างหนึ่งของโรงงานทุกประเภท สัดส่วนอาจไม่มากเมื่อเทียบกับค่าบุคลากร วัตถุดิบ และค่าการตลาด แต่ลดแล้วกำไรเพิ่ม · ค่าจ้างและวัตถุดิบควบคุมได้ยาก ส่วนราคาน้ำมันและไฟฟ้าผันผวนและมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น
ทำไมผู้ประกอบการอนุรักษ์พลังงาน
แรงจูงใจสำคัญ = ลดค่าใช้จ่ายหรือต้นทุนเป็นหลัก · ภาพลักษณ์องค์กรและการปฏิบัติตามกฎหมายสำคัญรองลงไป (การศึกษาของสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย) · ลดต้นทุนพลังงาน ⇒ ผลผลิตมีมูลค่าเพิ่ม แข่งขันได้ดีขึ้น
ที่มา: ตำรา ผชร. ตอน 1 หน้า 1-31–1-32 หัวข้อ 1.4 · หน้า 1-36 หัวข้อ 1.6.1
SEC: ใช้พลังงานเท่าไรต่อผลผลิต 1 หน่วย
ลองคำนวณ — พลังงานจากไฟฟ้าและน้ำมันเตาใช้ค่าแปลงจากตารางในตำรา ผชร.
ที่มา: ตำรา ผชร. ตอน 1 หน้า 1-32–1-33 หัวข้อ 1.5.1 (สูตรยืนยันจากภาพสมการในตำราฉบับ Word)
ประสิทธิภาพของหม้อไอน้ำ ระบบทำความเย็น และมอเตอร์
ลองตอบก่อนอ่าน
หม้อไอน้ำได้เชื้อเพลิงเข้า 100 ส่วน ลองเดาว่าความร้อนรั่วออกทางไหนมากที่สุด
หม้อไอน้ำตามรูปในตำรา: เชื้อเพลิง 100% ได้ไอน้ำ 76% · สูญเสียทางปล่องมากที่สุด 18%
เฉลยจากหัวข้อย่อยนี้ · อ่านรายละเอียดต่อด้านล่าง
หม้อไอน้ำ: ประสิทธิภาพ (%) = ความร้อนในไอน้ำที่ใช้ประโยชน์ได้ ÷ ความร้อนในเชื้อเพลิงที่ป้อนเข้า × 100 · หรือใช้ดัชนีการใช้พลังงาน (MJ/kg ไอน้ำ) = อัตราความร้อนเชื้อเพลิง (MJ/h) ÷ อัตราผลิตไอน้ำ (kg/h)
ค่าสมรรถนะเครื่องทำความเย็น (kW (กิโลวัตต์)/ตันความเย็น) ที่ตำรายกจากกฎกระทรวงอาคารควบคุม พ.ศ. 2538 ใช้กับระบบปรับอากาศในอาคาร · ฉบับนี้ถูกแทนแล้ว กฎกระทรวงออกแบบอาคารที่ใช้อยู่ปัจจุบันคือ พ.ศ. 2563 (หัวข้อ 1.2) · ค่ามาตรฐานใหม่อยู่ในประกาศกระทรวงพลังงาน เรื่อง กำหนดค่ามาตรฐานการออกแบบอาคารเพื่อการอนุรักษ์พลังงาน พ.ศ. 2564
ที่มา: ตำรา ผชร. ตอน 1 หน้า 1-33–1-35 หัวข้อ 1.5.2 รูปที่ 1.5-1
มาตรการประหยัดพลังงาน ด้านไฟฟ้า: ต้องลงทุนไหม
ถังเก็บอากาศเครื่องทำลมแห้งไส้กรองระบบอัดอากาศ ตรวจเป็นประจำ: ระบบน้ำของ After Cooler · ความร้อนของเครื่อง · สวิตช์แรงดัน Un-loader และค่า Set point · Safety Valve · Pressure Gauge · ไส้กรองด้านดูด · การควบคุมการ Drain ที่วาล์วจุดต่ำสุดของถังลมและ Automatic Drain · รอยรั่วตามข้อต่อและสายลม
ที่มา: ตำรา ผชร. ตอน 1 หน้า 1-39–1-44 หัวข้อ 1.6.2.1 (ระบบอัดอากาศ หน้า 1-43–1-44 ข้อ 5.1–5.3)
มาตรการประหยัดพลังงาน ด้านความร้อน: หม้อไอน้ำ · เตา
ที่มา: ตำรา ผชร. ตอน 1 หน้า 1-44–1-45 หัวข้อ 1.6.2.2
ตัวเลขที่ต้องจำในหัวข้อนี้
สถานการณ์จำลองของบทนี้
ที่มา: คู่มือผู้รับผิดชอบด้านพลังงานสามัญ (โรงงาน) พ.ศ. 2567 (พพ.) ตอนที่ 1 ความรู้เบื้องต้นด้านพลังงานและกฎหมาย บทที่ 1 · หน้า 1-1 ถึง 1-50 (หน้าไฟล์ 8–57)
