1.5 การวิเคราะห์การลงทุนการอนุรักษ์พลังงาน | สรุปความรู้ ผอส. ไฟฟ้า

ภาพรวมหัวข้อ 1.5 การวิเคราะห์การลงทุนการอนุรักษ์พลังงาน

อ่านจบแล้วคุณจะ

อธิบายพื้นฐานด้านเศรษฐศาสตร์วิศวกรรม
อธิบายหลักวิธีการวิเคราะห์การลงทุนสำหรับการอนุรักษ์พลังงานในโรงงาน/อาคาร
อธิบายวิธีการวิเคราะห์หาผลตอบแทนจากการลงทุนโครงการด้านอนุรักษ์พลังงาน

⏱ สรุป 1 นาที 3 เรื่องที่ต้องจำ · ปัดหรือกดลูกศรดู · กดการ์ดเพื่อไปอ่าน

วิเคราะห์ความไว (Sensitivity) · จุดคุ้มทุน (Break even) เมื่อราคาหรือปัจจัยหลักเปลี่ยน

ที่มา: ตำราฝึกอบรม ผอส. ด้านไฟฟ้า (พพ.) ตอนที่ 1 บทที่ 5 การวิเคราะห์การลงทุนการอนุรักษ์พลังงาน 2/3 · หัวข้อย่อย 5

ต้นทุนของเงิน · เงินเฟ้อ · อัตราส่วนลด — ส่วนลด = 1 ÷ (1 + i)ⁿ · 8% 4 ปี = 0.735

ที่มา: ตำรา ผอส. ไฟฟ้า ตอนที่ 1 บทที่ 5 หัวข้อ 5.6 และ 5.7 (มูลค่าปัจจุบันสุทธิ: เงินเฟ้อ ค่าอัตราส่วนลด)3/3 · หัวข้อย่อย 7

ตัวอย่างหุ้มฉนวนในตำรา: กราฟ NPV ตัดแกนที่อัตราส่วนลดประมาณ 11–12% = IRR

ที่มา: ตำราฝึกอบรม ผอส. ด้านไฟฟ้า (พพ.) ตอนที่ 1 บทที่ 5 การวิเคราะห์การลงทุนการอนุรักษ์พลังงาน

ก่อนลงทุน คิดอะไรบ้าง

🏭 ปัจจัยภายใน

ผลที่เกิดขึ้นต่อการดำเนินงานภายใน

🤝 ปัจจัยภายนอก

ผลกระทบต่อความสัมพันธ์กับลูกค้า และชุมชนท้องถิ่น

ก่อนลงทุนใด ๆ ต้องแน่ใจว่าได้พิจารณาโครงการที่ไม่ต้องใช้เงินลงทุนก่อน

📊ต้องแสดงให้ผู้บริหารเห็นขนาดของปัญหาพลังงาน · มาตรการเทคนิคและการบำรุงรักษา · ผลตอบแทนที่คาดว่าจะได้ · ผลตอบแทนจริงที่ผ่านมา

💰แหล่งเงินทุนเงินจากการดำเนินงาน · เงินส่วนของเจ้าของหรือผู้ร่วมประกอบการ · เงินกู้ระยะสั้น/ระยะยาว

วิเคราะห์โครงการ 4 ด้าน

🔧เทคนิคเทคโนโลยีเหมาะสม ทันสมัย อายุใช้งานนาน บำรุงรักษาสะดวก มีอะไหล่

💵การเงินโครงการมีกำไรเป็นตัวเงินหรือไม่ · คิดเฉพาะต้นทุนและผลตอบแทนส่วนเพิ่ม

🏛️เศรษฐศาสตร์ผลต่อระบบเศรษฐกิจโดยรวม · ใช้ราคาเงา ปรับการบิดเบือนราคา

🌳สิ่งแวดล้อมทรัพยากร ความเป็นอยู่ เศรษฐกิจท้องถิ่น ชุมชน

อายุโครงการทางเศรษฐกิจ

ตั้งแต่ให้ผลตอบแทนตามคาด จนค่าใช้จ่ายสูงกว่าผลตอบแทน

อายุโครงการทางเทคนิค

ตั้งแต่เริ่มดำเนินการ จนเครื่องจักรหมดสภาพใช้งาน

กระแสเงินสด

กระแสเงินสด=ผลตอบแทนต่อปี − ค่าใช้จ่ายต่อปี

ช่วงเริ่มต้นค่าลงทุน ที่ดิน อาคาร เครื่องจักร

ช่วงดำเนินงานรายรับและรายจ่ายจากการดำเนินงาน

สิ้นสุดโครงการปีสุดท้ายของการวิเคราะห์

⭐ วิเคราะห์ความไว (Sensitivity) · จุดคุ้มทุน (Break even) เมื่อราคาหรือปัจจัยหลักเปลี่ยน

มูลค่าเงินตามเวลา

ได้ 1,000 บาท วันนี้1,000.0

ได้ปีหน้า (10%)909.1

ได้ใน 2 ปี826.4

ได้ใน 3 ปี751.3

เงินในอนาคตมีค่าน้อยกว่าเงินวันนี้ — ลองสูตรทั้ง 5 แบบ

📝 ตัวอย่างคำนวณทีละขั้น · ตัวอย่างในตำรา หัวข้อต้นทุนของเงิน

โครงการอนุรักษ์พลังงานให้ผลตอบแทนปีละ 1,000 บาท อายุโครงการ 10 ปี อัตราดอกเบี้ยร้อยละ 10 ผลตอบแทนทั้งหมดมีมูลค่าปัจจุบันเท่าไร

เงิน 1,000 บาทปีหน้า มีค่าวันนี้ = 1,000 ÷ 1.1 = 909.1 บาท
เงิน 1,000 บาทอีก 2 ปี = 1,000 ÷ (1.1 × 1.1) = 826.4 บาท · อีก 3 ปี = 1,000 ÷ (1.1 × 1.1 × 1.1) = 751.3 บาท
รวมทั้ง 10 ปีด้วยสูตรมูลค่าปัจจุบันของเงินรายปี: P = A × [(1 + i)ⁿ − 1] ÷ [i × (1 + i)ⁿ] = 1,000 × [(1.1)¹⁰ − 1] ÷ [0.1 × (1.1)¹⁰]
= 1,000 × 6.145 = 6,145 บาท
หลักการ: เงินที่ได้ในอนาคตมีค่าวันนี้น้อยกว่าตัวเลขจริง — ผลตอบแทน 10 ปี รวม 10,000 บาท มีค่าวันนี้เพียง 6,145 บาท จึงต้องคิดมูลค่าปัจจุบันก่อนเทียบกับเงินลงทุน

ที่มา: ตำรา ผู้รับผิดชอบด้านพลังงานอาวุโส (ผอส.) ไฟฟ้า ตอนที่ 1 บทที่ 5 หัวข้อต้นทุนของเงินและอัตราส่วนลด

ต้นทุนของเงิน · เงินเฟ้อ · อัตราส่วนลด

🤔 ลองตอบก่อนอ่าน

เงินที่จะได้ในอีก 4 ปี คิดส่วนลด 8% ต่อปี ลองเดาว่าตัวคูณมูลค่าปัจจุบันใกล้ค่าไหน

หลักการ: เงินที่นำมาลงทุนมี "ราคา" เสมอ — ถ้ากู้ก็เสียดอกเบี้ย ถ้าใช้เงินตัวเองก็เสียโอกาสได้ดอกเบี้ย ต้นทุนของเงิน ขึ้นกับอัตราดอกเบี้ย อัตราเงินเฟ้อปัจจุบันหรือที่คาดการณ์ ระยะเวลากู้ ทรัพย์สินของผู้กู้ และความเสี่ยงที่ผู้ให้กู้มองเห็น

📈 เงินเฟ้อ

ค่าของสิ่งต่าง ๆ เพิ่มขึ้นตามเวลา · ตัวอย่างในตำรา: เงินเฟ้อ 10% ค่าพลังงาน 1,000 บาทวันนี้ เท่ากับ 1,100 บาทปีหน้า หรือค่าพลังงาน 1,100 บาทปีหน้า มีค่าเท่ากับ 1,000 บาทวันนี้

📉 อัตราส่วนลด

ใช้ดึงเงินในอนาคตกลับมาเป็นมูลค่าวันนี้ · ส่วนลด = 1 ÷ (1 + i)ⁿ · ตัวอย่างในตำรา: ขายรถอีก 4 ปีได้ 160,000 บาท อัตราส่วนลด 8% ⇒ 1 ÷ 1.08⁴ = 0.735 ⇒ มูลค่าวันนี้ 160,000 × 0.735 = 117,600 บาท

วิธีการ: ธนาคารดูอะไรก่อนกำหนดดอกเบี้ยโครงการ — อัตราดอกเบี้ยของโครงการเริ่มจากอัตราเงินกู้ในประเทศ แล้วสูงขึ้นตามความเสี่ยงของแต่ละโครงการ

ความมั่นคงขององค์กรความเสี่ยงทางเทคนิคผลตอบแทนการลงทุนผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมคุณภาพการจัดการโครงการคืนเงินตามกำหนดเวลาที่แน่นอนความน่าเชื่อถือของผู้จำหน่ายอุปกรณ์การรับประกันอุปกรณ์รับมือการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ย

ใช้ต่ออย่างไร

อัตราส่วนลดคือ i ที่ใช้คิดมูลค่าปัจจุบันสุทธิ (NPV) ในหัวข้อย่อยถัดไป — อัตราสูงขึ้น ผลประหยัดในอนาคตมีค่าวันนี้น้อยลง โครงการระยะยาวจะดูคุ้มน้อยลง

ทำไมต้องคิดเรื่องนี้

มาตรการอนุรักษ์พลังงานหลายอย่างต้องลงทุนวันนี้ แต่ได้ผลประหยัดทยอยหลายปี จึงต้องใช้เครื่องมือทางเศรษฐศาสตร์ที่คิดค่าของเงินตามเวลา จึงจะเลือกมาตรการที่คุ้มค่าที่สุดได้

⭐ ส่วนลด = 1 ÷ (1 + i)ⁿ · 8% 4 ปี = 0.735⭐ ต้นทุนของเงินขึ้นกับดอกเบี้ย เงินเฟ้อ ระยะเวลา ทรัพย์สินผู้กู้ และความเสี่ยง

ที่มา: ตำรา ผอส. ไฟฟ้า ตอนที่ 1 บทที่ 5 หัวข้อ 5.6 และ 5.7 (มูลค่าปัจจุบันสุทธิ: เงินเฟ้อ ค่าอัตราส่วนลด)

เกณฑ์ประเมินโครงการ

⏳ ไม่ปรับค่าเวลา

ความจำเป็นเร่งด่วน · ตรวจสอบอย่างง่าย · ระยะเวลาคืนทุน · อัตราผลตอบแทนทางบัญชี (ROI) · ให้คะแนน
จุดอ่อน: ไม่คำนึงมูลค่าเงินในอนาคต

📉 ปรับค่าเวลา

NPV · อัตราส่วนผลประโยชน์ต่อต้นทุน (Benefit/Cost Ratio: B/C) · อัตราผลตอบแทนภายใน (Internal Rate of Return: IRR) · N/K

⏱️ระยะเวลาคืนทุน = เงินลงทุน ÷ ผลตอบแทนสุทธิต่อปีง่ายที่สุด ใช้แพร่หลาย · ไม่คิดมูลค่าเงินตามเวลา · ไม่ดูผลตอบแทนหลังคืนทุน

✅ผ่านเกณฑ์เมื่อNPV ≥ 0 · B/C ≥ 1 · IRR ≥ อัตราส่วนลด (อัตราดอกเบี้ย)

🔗 เรื่องนี้ใช้ต่อที่หัวข้อ 3.2 · มอเตอร์ไหม้: พันขดลวดใหม่ หรือซื้อใหม่

IRR: อัตราที่ทำให้ NPV = 0

👍ข้อดีเป็นเปอร์เซ็นต์ เทียบอัตราดอกเบี้ยได้ทันที · คำนึงถึงมูลค่าเงินตามเวลา · เป็นหลักเกณฑ์ที่นิยมมากที่สุด

👎ข้อเสียมีได้หลายค่า เมื่อกระแสเงินสดเปลี่ยนลักษณะ (บวก-ลบ สลับ)

FIRR (ทางการเงิน)

ผลตอบแทนต่อผู้ลงทุนโดยตรง คิดจากเงินที่จ่ายจริง

EIRR (ทางเศรษฐศาสตร์)

ผลตอบแทนที่แท้จริงต่อระบบเศรษฐกิจโดยรวม

⭐ ตัวอย่างหุ้มฉนวนในตำรา: กราฟ NPV ตัดแกนที่อัตราส่วนลดประมาณ 11–12% = IRR

★

สูตรที่ต้องจำในหัวข้อนี้

P(1+i)ⁿเงินรวมในอนาคต

S ÷ (1+i)ⁿมูลค่าปัจจุบัน

ลงทุน ÷ ประหยัด/ปีระยะเวลาคืนทุน

NPV ≥ 0คุ้มค่า

B/C ≥ 1คุ้มค่า

NPV = 0ที่อัตรา IRR

◀ หัวข้อก่อนหน้า4.2 การอนุรักษ์พลังงานสำหรับระบบทำความเย็นและปรับอากาศ หัวข้อถัดไป ▶1.6 การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

1.5การวิเคราะห์การลงทุนการอนุรักษ์พลังงาน