Con-En Con Engineering Co.,Ltd. ศูนย์เตรียมความพร้อมผู้รับผิดชอบด้านพลังงานบริษัท คอน เอ็นจิเนียริ่ง จำกัด · หน่วยฝึกอบรมผู้รับผิดชอบด้านพลังงาน ใบอนุญาต เลขที่ 0001/2567 สมัครอบรม
วันที่ 5 · ช่วงบ่าย

1.6การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

📖 9 หัวข้อย่อย · ประมาณ 10 นาที

ภาพรวมหัวข้อ 1.6 การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

อ่านจบแล้วคุณจะ

  • เข้าใจการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและภาวะโลกร้อน
  • เข้าใจปรากฏการณ์เรือนกระจกและก๊าซเรือนกระจก
  • เข้าใจผลกระทบและสถานการณ์ของประเทศไทย

⏱ สรุป 1 นาที 3 เรื่องที่ต้องจำ · ปัดหรือกดลูกศรดู · กดการ์ดเพื่อไปอ่าน

1/3 · หัวข้อย่อย 1

การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ: การเปลี่ยนแปลงอันเป็นผลจากกิจกรรมของมนุษย์ ที่เพิ่มเติมจากความแปรปรวนตามธรรมชาติ

ที่มา: ตำราฝึกอบรม ผอส. ด้านไฟฟ้า (พพ.) ตอนที่ 1 บทที่ 6 การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
2/3 · หัวข้อย่อย 2

CO₂ เป็นก๊าซหลักที่ก่อให้เกิดภาวะโลกร้อน · ศักยภาพในการทำให้โลกร้อน (Global Warming Potential: GWP) คิดเป็นเท่าของ CO₂

ที่มา: ตำราฝึกอบรม ผอส. ด้านไฟฟ้า (พพ.) ตอนที่ 1 บทที่ 6 การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
3/3 · หัวข้อย่อย 4

เป้าหมายลดก๊าซเรือนกระจก (ข้อเสนอที่ตำรายก) — เพื่อคุมความเข้มข้นให้อยู่ใกล้ระดับ 450 ppm CO₂eq

ที่มา: ตำราฝึกอบรม ผอส. ด้านไฟฟ้า (พพ.) ตอนที่ 1 บทที่ 6 การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
1

ปรากฏการณ์เรือนกระจก

ดวงอาทิตย์ ก๊าซเรือนกระจก พื้นผิวโลก แสงแดดเข้ามา ~30% สะท้อนกลับ อินฟราเรดถูกกักไว้ ~70% ถูกดูดซับ

โลกส่งพลังงานกลับในรูปอินฟราเรด — ก๊าซเรือนกระจกขวางไว้ ความร้อนจึงสะสม = ภาวะโลกร้อน

⭐ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ: การเปลี่ยนแปลงอันเป็นผลจากกิจกรรมของมนุษย์ ที่เพิ่มเติมจากความแปรปรวนตามธรรมชาติ
2

ก๊าซเรือนกระจก 6 ชนิดตามพิธีสารเกียวโต

🤔 ลองตอบก่อนอ่าน

ถ้าต้องเลือกก๊าซเรือนกระจกตัวเดียวเป็นตัวตั้งให้ตัวอื่นเทียบว่าแรงกว่ากี่เท่า ลองเดาว่าเป็นก๊าซไหน

CO₂CH₄N₂OHFCsPFCsSF₆
⭐ CO₂ เป็นก๊าซหลักที่ก่อให้เกิดภาวะโลกร้อน · ศักยภาพในการทำให้โลกร้อน (Global Warming Potential: GWP) คิดเป็นเท่าของ CO₂
3

ผลกระทบ · สถานการณ์ของประเทศไทย

🌡️อุณหภูมิสูงขึ้นฤดูกาลเปลี่ยน · บางพื้นที่เป็นทะเลทราย
🧊น้ำแข็งละลายระดับน้ำทะเลสูงขึ้น ชายฝั่งจมหาย
🌧️ฝนเปลี่ยนฝนตกรุนแรง น้ำท่วม · บางที่ขาดแคลนน้ำ
🌀พายุมากขึ้นความร้อนสะสมเพิ่มพายุ
🌾อาหารและน้ำดื่มขาดแคลน สิ่งมีชีวิตปรับตัวไม่ทันอาจสูญพันธุ์

🏠 ประเทศไทย: สถานการณ์และแนวโน้มที่ตำรายก

  • มหาอุทกภัยภาคกลาง 25 ก.ค.–30 พ.ย. 2554: กระทบ 65 จังหวัด เศรษฐกิจเสียหาย 1.425 ล้านล้านบาท ธนาคารโลกจัดเป็นความเสียหายอันดับ 4 ของโลกในปีนั้น
  • อุณหภูมิร้อนขึ้นและร้อนยาวนานขึ้นแทบทุกภาค
  • ฤดูฝนยาวนานเท่าเดิม แต่ปริมาณฝนมากขึ้น น้ำท่วมบ่อยขึ้น
  • อากาศหนาวสั้นลงหรือหายไป
  • ลมแรงขึ้นเล็กน้อย ประมาณร้อยละ 3–5 · พายุรุนแรงขึ้น
  • ระดับน้ำทะเลในอ่าวไทยมีแนวโน้มสูงขึ้น เสี่ยงน้ำทะเลท่วมเพิ่มขึ้น

ที่มา: ตำรา ผู้รับผิดชอบด้านพลังงานอาวุโส (ผอส.) ไฟฟ้า ตอนที่ 1 บทที่ 6 หัวข้อ 6.2.1–6.2.2

4

เป้าหมายลดก๊าซเรือนกระจก (ข้อเสนอที่ตำรายก)

ปี 2020 (พ.ศ. 2563)

Annex I ลด 25–40% จากระดับปี 1990
Non-Annex I ลด 15–30% จากระดับ กรณีดำเนินการตามปกติ (Business As Usual: BAU)

ปี 2050 (พ.ศ. 2593)

Annex I ลด 80–95% จากระดับปี 1990
CO₂ รวมของโลก ลด 50–80% จากปี 2000 (ตามตาราง 6.1)

เพื่อคุมความเข้มข้นให้อยู่ใกล้ระดับ 450 ppm CO₂eq · CO₂ ของโลกควรถึงจุดสูงสุดแล้วเริ่มลดลงช่วงปี 2000–2015

5

อนุสัญญาฯ และพิธีสารเกียวโต

อนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (United Nations Framework Convention on Climate Change: UNFCCC)

อนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ · รักษาความเข้มข้นก๊าซเรือนกระจกให้คงที่ในระดับไม่เป็นอันตราย · แบ่งประเทศเป็น ภาคผนวกที่ I (พัฒนาแล้ว) และนอกภาคผนวกที่ I

พิธีสารเกียวโต (สัมประสิทธิ์สมรรถนะ (Coefficient Of Performance: COP) 3)

Annex I ต้องลดก๊าซต่ำกว่าระดับปี พ.ศ. 2533 · มีผลบังคับใช้ 16 ก.พ. 2548 · ไทยให้สัตยาบัน 28 ส.ค. 2545 ไม่อยู่ในภาคผนวกที่ I จึงไม่มีพันธกรณีลด

กลไกยืดหยุ่น 3 แบบ

🤝การดำเนินการร่วม (Joint Implementation: JI) (มาตรา 6)Joint Implementation · การดำเนินการร่วมกันประเทศภาคผนวกที่ I ทำโครงการร่วมกัน
🌱กลไกการพัฒนาที่สะอาด (Clean Development Mechanism: CDM) (มาตรา 12)Clean Development Mechanism · กลไกการพัฒนาที่สะอาดภาคผนวกที่ I ร่วมกับประเทศนอกภาคผนวกที่ I (เช่น ไทย)
💱การซื้อขายสิทธิการปล่อยก๊าซ (Emission Trading: ET) (มาตรา 17)Emission Trading · การซื้อขายก๊าซเรือนกระจกซื้อขายใบอนุญาตปล่อยก๊าซระหว่างประเทศภาคผนวกที่ I
COP 3เกียวโต · พิธีสารเกียวโต
COP 7มาร์ราเกซ (Marrakech Accord)
COP 13บาหลี (Bali Action Plan)
COP 15โคเปนเฮเกน (Copenhagen Accord)
COP 16แคนคูน (Cancun Agreement)
COP 17เดอร์บัน (Durban Platform) · การตรวจวัด รายงาน และทวนสอบ (Measurement, Reporting and Verification: MRV)
COP 18โดฮา
6

NAMAs และ MRV

การดำเนินการลดก๊าซเรือนกระจกที่เหมาะสมของประเทศ (Nationally Appropriate Mitigation Actions: NAMAs) = การลดก๊าซเรือนกระจกที่เหมาะสมของประเทศกำลังพัฒนา ในบริบทการพัฒนาที่ยั่งยืน · ไทยแสดงเจตจำนง (มติ ครม. 25 พ.ย. 2557) ศักยภาพลด ร้อยละ 7–20

M ตรวจวัดMeasurement→R รายงานผลReporting→V ทวนสอบVerification

สนับสนุนภายในประเทศ

Domestically supported · MRV อย่างน้อยภายในประเทศ

สนับสนุนจากต่างประเทศ

Internationally supported

7

โครงการ CDM

🙋สมัครใจได้รับความเห็นชอบจากประเทศภาคีที่เกี่ยวข้อง
➕ส่วนเพิ่มเติม (Additionality)เพิ่มจากการดำเนินงานตามปกติ (ไม่ใช่ BAU)
🌏การพัฒนาที่ยั่งยืนสอดคล้องนโยบายของประเทศที่ตั้งโครงการ
🔍โปร่งใส ตรวจวัดได้
✅การรับรองโดย UNFCCC CDM Executive Board
DNA หน่วยงานกลางของประเทศDOE หน่วยตรวจสอบCDM EB คณะกรรมการบริหารPDD เอกสารประกอบโครงการ
8

ตลาดคาร์บอน · T-VER · ฉลากคาร์บอน

ตลาดทางการ (Compliance)

บรรลุเป้าหมายพิธีสารเกียวโตด้วยต้นทุนต่ำสุด · JI · CDM · ET · เช่น ตลาด EU Emission Trading Scheme (EU ETS) ของสหภาพยุโรป

ตลาดสมัครใจ (Voluntary)

ซื้อขาย Verified Emission Reductions (VERs)

🏷️โครงการลดก๊าซเรือนกระจกภาคสมัครใจตามมาตรฐานของประเทศไทย (Thailand Voluntary Emission Reduction Program: T-VER)โครงการลดก๊าซเรือนกระจกภาคสมัครใจตามมาตรฐานของไทย (อบก.)
👑มาตรฐานมงกุฎไทย (Crown Standard)อบก. พัฒนาให้โครงการ CDM ของไทยเทียบเท่ามาตรฐานสากล · ให้แก่โครงการที่คะแนนเกณฑ์การพัฒนาที่ยั่งยืนรวมตั้งแต่ร้อยละ 50 ขึ้นไป
🤝JCM (Joint Crediting Mechanism)กลไกทวิภาคีญี่ปุ่น-ไทย
✅VCS (Verified Carbon Standard)มาตรฐานตรวจสอบโครงการและทวนสอบผลการลดก๊าซ ยอมรับทั้งตลาดสมัครใจและภาคบังคับ · คาร์บอนยูนิต = Verified Carbon Credit (VCU) · หลักการพื้นฐานจาก ISO 14064-2

💼 รูปแบบการลงทุนโครงการ CDM 4 แบบ

Unilateral เจ้าของโครงการในประเทศเจ้าบ้านลงทุนและดำเนินการเอง · Bilateral ประเทศเจ้าบ้านร่วมกับผู้ลงทุนจากประเทศภาคผนวกที่ I · Multilateral ผู้ลงทุนหลายประเทศในภาคผนวกที่ I ร่วมกันจัดสรรกองทุน · Open-ended นำรูปแบบข้างต้นมาผสมกัน

🏦 องค์กรการเงินระหว่างประเทศ

สนับสนุนโครงการ CDM ในประเทศกำลังพัฒนา เช่น ให้เงินกู้ · ADB (Carbon Market Initiative) · JBIC (กองทุน Japan Greenhouse Gas Reduction Fund) · ธนาคารโลก (กองทุนคาร์บอนเครดิต)

ที่มา: ตำรา ผอส. ไฟฟ้า ตอนที่ 1 บทที่ 6 หัวข้อ 6.6 และ 6.10

คาร์บอนฟุตพริ้นท์ผลิตภัณฑ์ (ตลอดวัฏจักรชีวิต)ฉลากลดโลกร้อนคูลโหมด (เสื้อผ้าลดใช้แอร์)คาร์บอนฟุตพริ้นท์องค์กร (CFO)
★

ตัวเลขที่ต้องจำในหัวข้อนี้

6 ชนิดก๊าซเรือนกระจกตามพิธีสารเกียวโต
3 กลไกJI · CDM · ET
มาตรา 12CDM
16 ก.พ. 2548พิธีสารเกียวโตมีผลบังคับใช้
7–20%NAMAs ของไทย
Scope 1-2-3คาร์บอนฟุตพริ้นท์องค์กร

ที่มา: ตำราฝึกอบรม ผอส. ด้านไฟฟ้า (พพ.) ตอนที่ 1 บทที่ 6 การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ